Señor Jacson! Señor Jacson!
- To dla pana. - Masz tu.
Precz z łapami!
Kobiety nie powinny tu przychodzić, nawet za dnia.
Odwiozę cię do siebie.
Nie. Jesteś świetnym kochankiem dla każdej.
Ale nie dla mnie.
Już żaden nie będzie tak dobry w łóżku jak on.
On zgwałcił cały ten przeklęty świat.
Spać z nim to jak przyjąć dawkę narkotyku prosto w mózg.
To jak spać z samym Bogiem, rozumiesz?
- Odwiozę cię do domu. - Po co? Mnie tu dobrze.
Masz z nim dużo wspólnego. Też nie lubisz przyznawać się do porażki.
Przekaż mu to. I powiedz...
Nie, nic mu nie mów.
Nie chcę go widzieć. Zwłaszcza teraz.
Zrób to dla mnie.
Dobrze. Zaprosił mnie dziś na piknik.
Jacson, druhu, nie jesteś dziś sobą.
Nie obwiniasz mnie o wszystkie grzechy ludzkości.
Co się stało?
Nic.
Ktoś powiedział mi dziś, że nie umiem przyznawać się do porażki.
I że to nas łączy.
Nie mam do czego się przyznawać.
Nigdy nie doznałem prawdziwej porażki.
Choć nieraz znajdowałem się na jej progu.
Zawsze udawało mi się odmienić los na swoją korzyść.
Na przykład w tym pociągu pancernym...
Nie chcę o tym słyszeć. Mam tego po uszy.
Rozumiem, że to pańskie najlepsze lata, szczyt potęgi.
- Ale wolę usłyszeć co innego. - Teraz cię poznaję, Frank.
Dalej. O co dziś mnie obwiniasz?
O traktat brzeski.
To absurd. Ludzie ci nie wybaczą.
Możesz nie podpisywać?
Nie. Nie mamy armii.
PIOTROGRÓD, GRUDZIEŃ 1917
Nie ma komu walczyć. Oddamy Niemcom to, czego chcą,
albo sami podbiją pół kraju.
No to każ żołnierzom walczyć!
Nie rozumiesz? Sami zniszczyliśmy armię.
Teraz żołnierzy nie można zmusić do walki.
Odmów. Nie mogą cię zmusić.
Lenin tylko na to czeka:
„Trocki odmówił arcyważnego zadania. Precz z towarzyszem Trockim”.
Nie.
No dobra. Czas na mnie.
WŁADIMIR SKAŁON 1872-1917 ROSYJSKI GENERAŁ, MONARCHISTA
Można?
To pan, Trocki. Zarządzający sprawami zagranicznymi.
Należy się napić.
Skoro się poznaliśmy.
Mówi pan o trzeciej drodze.
Z kąta, w który zagnaliście Rosję, są tylko dwa wyjścia.
Kapitulacja albo śmierć.
Władimirze Eustafiewiczu, mówmy szczerze.
Czy to nie wy, carscy generałowie,
wciągnęliście tę waszą kochaną Rosję w wojnę?
Spełniliśmy obowiązek.
Gdyby nie wasza rewolucyjna agitacja...
Do czego wzywaliście żołnierzy? Zabijać oficerów, bratać się z wrogiem.
Czyja wina, że podchwycili nasze idee?
Wasze idee zmieniły bitną armię w stado bydła!
To przez was, bolszewików!
Chcę przypomnieć,
że mimo to zgodziliście się na władzę bolszewików, towarzyszu Skałon.
Więc uspokójcie się.
Nie godziłem się na waszą władzę.
Zgodziłem się z wolą Rosji.
Moja ojczyzna jest jak...
kochana, ale niemądra kobieta.
Nie wie, co robi.
Ale potem zrozumie.
Przerazi się i pożałuje.
Ja jednak zawsze będę z nią. Na dobre i złe.
Brawo. Słowa prawdziwego patrioty.
Rosja, ojczyzna... To puste słowa.
Wczoraj Kurlandia była częścią Rosji.
Jutro będzie w Niemczech.
Co mają uważać za ojczyznę Kurlandczycy?
Światowa rewolucja zniesie pojęcie ojczyzny.
To przeżytek, jak wszystko, czym żyliście.
Już nie ma waszej Rosji.
Co nie pozwala mi cię teraz zastrzelić?
Zachowam honor oficerski.
Bezbronnego?
Herbaty, towarzysze?
Postawcie na stole.
STREFA NEUTRALNA BRZEŚĆ LITEWSKI, GRUDZIEŃ 1917
SOWIECKA DELEGACJA W BRZEŚCIU POKÓJ CZY WOJNA?
3 GRUDNIA POCZĄTEK NEGOCJACJI Z NIEMCAMI
Rząd Niemiec nalega na natychmiastowe podpisanie rozejmu
ze względu na dążenia niepodległościowe narodów Polski, Litwy, Kurlandii,
Estonii i Liwonii.
Jako akty świadczące o woli tych narodów
rząd Niemiec uważa
oświadczenia rządów Polski,
Litwy, Kurlandii,
Estonii i Liwonii,
podpisane w listopadzie i grudniu tego roku.
Liwonia też ma przypaść Cesarstwu Niemiec?
Naród Polski wyraża chęć wejścia w skład Niemiec? Brednie!
Dosyć! Co to za cyrk? To nie jest wola narodów.
Gryzmoły spisane pod wasze dyktando
przez marionetkowe rządy okupowanych części Rosji!
Herr Skałon, jako były carski generał mógł pan zapomnieć,
że Rosji już nie ma.
Są tylko te... Rady Żydowskich Deputatów.
Jako ludowy komisarz spraw zagranicznych oświadczam,
że Rosja Sowiecka jest gotowa podpisać ugodę.
Jednakże chciałbym przyznać bardziej jasny status Liwonii.
Jeżeli to jedyny problem,
to do końca tygodnia przygotujemy dokumenty.
Miło było poznać, panie Trocki.
Rozkazuję jak najszybciej drukować ulotki agitacyjne po niemiecku.
Piszcie o strajkach i brutalności policji.
Rewolucja w Niemczech to kwestia czasu.
Naszym zadaniem jest ją przyspieszyć.
NA PROGU KATASTROFY
W artykułach trzeba wyraźnie ukazać sytuację w Niemczech,
którą władze niemieckie usilnie ukrywają przed swoimi żołnierzami.
Kropka. Nakazuję rozprowadzenie pół miliona ulotek
na wszystkich frontach, gdzie Rosjanie mają kontakt z Niemcami.
Kropka.
Komisarz spraw zagranicznych, Trocki.
Uważasz, że jego plan się powiedzie?
- Może. - Pozwolisz mu na to?
Wtedy to on zostanie wybawcą Rosji.
Koba... Ostatnio wydaje mi się,
że los Trockiego obchodzi cię bardziej niż los samej rewolucji.
9 GRUDNIA DALSZY CIĄG ROZMÓW Z NIEMCAMI
Bezsenna noc, panie Hoffmann?
Cóż... Czas porozmawiać o osobnym pokoju z Ukrainą.
Jaką Ukrainą? O co chodzi?
No jak to?
Zawarliście osobny rozejm z częścią Rosji.
Pod którym podpisał się nielegalny rząd.
Bez takich wybiegów.
Dokończymy, kiedy pan Hoffman wyczyści buty
i przypomni sobie zasady dyplomacji.
LUD PRZECIW WOJNIE
ZIEMIA I WOLNOŚĆ. DO POWSTANIA!
ROSJANIE MOGLI, MY TEŻ!
NASZ WRÓG TO KAPITAŁ!
REBELIA MARYNARZY
BUNT W KILONII
ARESZTOWANIA ROBOTNIKÓW
Sowieci demonstracyjnie grają na czas.
Nie możemy na to pozwalać. Proponuję ofensywę na Grodno.
Oszalał pan?
Jaka wojna? Jakie Grodno? W kraju rewolucja! Rozumie pan?
Co Wasza Cesarska Mość postanowiła?
Liczy się każda minuta.
Posłać wojsko na buntowników. Mają prawo zabijać.
12 GRUDNIA, OSTATNIA FAZA ROZMÓW POKOJOWYCH
Zanim przejdziemy do podpisania ugody, z radością informuję,
że próba rewolucji w Niemczech nie powiodła się.
Strajk powszechny przerwano.
Zakłady zbrojeniowe znów pracują.
Z rozkazu cesarza Wilhelma II stawiamy ultimatum.
Dajemy Rosji 24 godziny
na podpisanie rozejmu.
W punkcie piątym wniesiono poprawkę.
Rosja zarządzi natychmiastową
i pełną demobilizację swojej armii.
W tym oddziałów powołanych przez obecny rząd.
Poza tym, wszystkie rosyjskie okręty wojenne
mają wrócić do portów
i pozostać tam do czasu podpisania układu pokojowego.
Albo zostaną rozbrojone.
Okręty wojenne państw biorących udział w wojnie
z państwami centralnymi,
a które znajdują się w sferze wpływów Rosji,
będą traktowane jak rosyjskie.
Jak to nie podpisujemy? To wojna czy pokój?
Ani pokój, ani wojna. Notujcie.
Pilny rozkaz komisarza Trockiego. Wyprowadzić całą armię z pozycji.
On oszalał, panowie!
Jeżeli ta wojna była obronna,
to już dawno przestała taką być dla obu stron.
Mówię wam! To wariat!
On oszalał, panowie! Zatrzymajcie go! To zdrajca!
Precz z łapami!
To obłęd...
Naprawdę panowie jadą?
Taki mamy zamiar.
Niemcy gwarantują azyl każdemu, kto nie jest związany z bolszewikami.
Nie mogę iść do Niemców.
Nie rozumiem, jak pan się na to godzi, Wasiliju.
A pan, Władimirze?
Wszystko dobrze?
Nie martwcie się, panowie.
- Skałon, jedziesz? - Chwileczkę...
Biedak miał wszelkie powody, żeby pana nienawidzić.
Kłamał pan, że Rosja nie ma wojsk.
Były, ale przeciwne Sowietom.
- Niby jakie? - Choćby Kozacy.
Jasne, bez nich ani rusz...
Bez kpin.
Mogliście zapomnieć o różnicach i wspólnie pokonać przeciwnika.
Niemcy byli zmęczeni, o krok od przegranej.
Gdybyśmy dopuścili do takiego sojuszu, oznaczałoby to,
że nasz nowy świat nie może istnieć
bez tradycyjnych podpór starego świata.
Ale ochroniłby pan wielki kraj.
Stalin nie musiałby odzyskiwać Finlandii, państw bałtyckich i Galicji.
Wybrał pan Niemców.
- Pańska duma... - Cicho.
Co?
Wiesz, jak miejscowi nazywają to miejsce?
Olla de cocodrilo.
Krokodyli wir.
Daj.
Nie ruszaj się, Jacson!
Zwabiasz tylko drapieżniki. Nie ruszaj się.
- Oszalał pan. - Jestem Niemcem.
Wyobraź to sobie. I co zrobisz?
Poczekasz, aż cię zjedzą? Czy ujmiesz moją pomocną dłoń?
Co za spojrzenie!
Pełne nienawiści, a jednocześnie grozy.
Oszukałem cię, tu nie ma krokodylów. Wyłaź.
Chcę, żebyś zrozumiał coś prostego.
Często powalali mnie i wrzucali w wir.
Ale liczy się to, że zawsze wypływałem.
W wyniku czego traktat brzeski musiał podpisać Lenin.
I już.
PIOTROGRÓD, STYCZEŃ 1918
Powiem, jak jest.
Rozmowy z Niemcami nic nie dały.
Dlatego oficjalnie rezygnuję ze stanowiska komisarza.
To umycie rąk.
Nie zamierzam umywać rąk.
Wszyscy powinniśmy wyciągnąć z tego wnioski.
Państwo nie może dalej istnieć bez silnej i zdyscyplinowanej,
zdatnej do boju armii.
Nie odbiegajcie od tematu.
Nie zamierzam unikać odpowiedzialności za porażkę,
ale gdybyśmy mieli potężną armię, nikt nie śmiałby narzucać nam warunków.
W związku z tym
proszę o powierzenie mi obowiązków głównodowodzącego.
Z zadaniem powołania nowej, Czerwonej Armii.
Nie zdołaliście podpisać traktatu pokojowego.
A poradzicie sobie z wojną?
Jeśli ktoś z obecnych chce się podjąć odbudowy armii, proszę bardzo.
Zarządzam przerwę.
Mam nadzieję, że rozumiesz, Lwie Dawidowiczu,
że jeśli znowu zawiedziesz...
Doskonale rozumiem. Dlatego mam jeden warunek.
- Warunek? - Tak.
Kluczowe stanowiska nowej armii
należy obsadzić specjalistami z armii carskiej.
To zawodowcy. I prawdziwi patrioci.
Proponujesz ponownie oddać władzę nad armią carskim oficerom.
Tak. I wydać obwieszczenie.
W przypadku zdrady carskiego oficera, jego rodzina będzie rozstrzelana.
Bzdura. Nie po to od lat szykujemy klasową rewolucję,
żeby słuchać tych samych satrapów, ubranych w nasze mundury.
Poprę cię.
Do dzieła.
Skąd wzięliście takich zuchów, Sermuks?
Sami mówiliście, że rewolucja powinna przerażać, ale i zachwycać.
Pozwólcie, że przedstawię. Larisa Reisner. Moja żona.
- Korespondentka wojenna. - Pamiętam.
Czytałem wasz podły esej na mój temat.
Przepraszam za ten artykuł. Larisa jest poetką.
Lubiła anarchizm.
I wciąż nie wyzbyła się maksymalizmu w swoich pracach.
Nie musicie nic tłumaczyć, towarzyszu Raskolnikow.
Myślcie lepiej o tym, jak stworzyć Flotę Wołżańską.
Dobrze?
Wsiadać!
Cóż, Lwie.
Los rosyjskiej i światowej rewolucji jest w twoich rękach.
Nie przesadzam.
Koba, ty też jedziesz na front?
Nie mam takiego ładnego munduru.
Ale obaj pragniemy zwycięstwa.
Gdzieś ty wlazł?
- Pokaż im, tato! - Pewnie.
Tato, nie zabiją cię?
Niby jak? Patrz, jaką mam zbroję!
Nie ma pocisku, który by ją przebił.
Pomagajcie mamie. Wrócę.
Rób to, co musisz.
Cześć, tato!
Telegraf przynosi złe wieści.
Upadł Kazań, a to znaczy, że trzeba cudu,
żeby młoda Sowiecka Republika nie umarła bez chleba i ropy.
Armia Czerwona jest w rozsypce. Dezerterują całe pułki.
W powietrzu czuć katastrofę.
Tym bardziej chce się żyć i odczuwać.
Trzeba usunąć wstęp. I na przyszłość, żadnych wzmianek o porażkach.
Cokolwiek się stanie, położenie Armii Czerwonej jest dobre.
Sukces jest przy nas. Nasze dzielne oddziały cisną bandy wroga.
A europejscy robotnicy wkrótce zrzucą jarzmo światowego kapitału.
- Lwie Dawidowiczu. - Tak?
Zbliżamy się.
- Wszystko jasne? - Tak, Lwie Dawidowiczu.
Dalej nie pojedziemy, towarzyszu przewodniczący.
Kappel przerwał nasze linie. Idzie tu.
Wiedzą o panu. A z tyłu są już wojska Komucza.
- Ile mamy czasu? - Godzinę.
Możecie uciec rzeką. My spróbujemy dojść do Boguczajewska.
Przyjechałem, żeby powstrzymać cofanie się.
Moja ucieczka w takiej chwili do reszty zdemoralizuje żołnierzy.
Tutaj zginiecie.
Śmierć się nie liczy. Liczy się to, jak umieramy.
Jeżeli zginę w walce,
mojemu następcy będzie łatwiej.
Nie chcemy ginąć z wami.
A więc oddajcie broń. Jesteście aresztowani.
Tak jest...
Żołnierze podlegają nam.
A potem?
Co chcecie zrobić potem?
Zdezerterować?
Rozpuścicie żołnierzy i dokąd pójdziecie? Do Kappela?
Przyjmą was tam. W łańcuchy i na pierwszą linię.
Bardzo nie lubią uciekinierów.
Tak czy inaczej, będziecie walczyć.
I zginiecie. To kwestia czasu.
Broń na stół.
Obu do strażnicy.
Nie, w łańcuchy.
Dać im broń przed samą walką.
Wyprowadzić.
Radzę się przebrać w coś bardziej odpowiedniego.
Pocisków i granatów mamy dosyć. Ale biali są trzy razy liczniejsi.
Rowerzyści będą strzec przejścia od pociągu do rzeki...
Dość! Wszyscy do szeregu!
Wszyscy. Rowerzyści, stenografowie, kucharze!
Już was widzieli na froncie.
Będą o was mówić. Może ewakuujemy sztab?
Nie wyraziłem się jasno? Wszystkich do szeregu!
Tak jest.
Lwie Dawidowiczu. Nasza jedyna szansa to obrona.
Oni też tak sądzą i się nas nie spodziewają.
Nasza jedyna szansa to zwycięstwo.
Sądzą, że się boimy!
Ale my ich zmieciemy! Pokonamy ich własną bronią!
Jeżeli zrobimy to, czego nikt się po nas nie spodziewa.
Sami zaatakujemy!
Ja też boję się śmierci. Jak wszyscy.
Ale pójdę tam, żeby żyć.
A jeśli pisane mi umrzeć,
zginę w walce o to, w co wierzę.
W prawo zwrot. Marsz!
Lwie Dawidowiczu, cofamy się.
Stać!
Stać! Wy dokąd?
Naprzód! Do ataku!
Słuchajcie mnie!
Wygrywamy. Został ostatni krok.
Naprzód! Bo zastrzelę, kurwa wasza mać!
Do ataku, skurwysyny!
Do ataku! Zuchy!
Zuchy.
Spokojnie, leżcie. Nie wstawajcie, jesteście ranni.
- Wygraliśmy? - Tak.
Przyszły posiłki i odrzuciły Kappela.
Nie wiedziałam, że potraficie.
Siedzieć w siodle?
Wychowałem się na wsi. Lubię konie.
Nie, tak się pieklić. Przeklinaliście ich!
Żołnierze mogą spokojnie uważać was za ojca
po tym, co powiedzieliście o ich matkach.
Musiałem ich zdominować.
Dominacja seksualna to główne uzewnętrznienie władzy.
- Czytaliście Freuda? - Rozmawiałem z nim.
Towarzyszu, żołnierze czekają.
Jeśli jakiś oddział samowolnie opuści pozycję,
rozstrzelani zostaną komisarz i dowódca oraz co dziesiąty żołnierz.
W przypadku dezercji rozstrzela się co piątego.
Mężni i odważni żołnierze otrzymają stanowiska dowódcze.
Tchórze, oportuniści i zdrajcy nie unikną kuli.
Śmierć albo zwycięstwo. Trocki.
Towarzyszu Trocki, Raskolnikow.
Lwie Dawidowiczu, Kazań wzięty. Armia Czerwona atakuje na całej linii.
Dziękuję.
Sylvio! Twój narzeczony wystraszył wszystkie krokodyle w okolicy.
Z nim nie musisz się niczego bać. Jest jak kamienny mur.
Cóż za niezwykła umiejętność.
Nie przyznawać się do porażek i upajać się zwycięstwami.
Gdzie pańska obiektywność?
Obiektywność jest prosta, Jacson. To, co nas nie zabija, wzmacnia.
Nietzsche miał rację.
- Nietzsche? - Tak.
Umarł w szpitalu dla obłąkanych.
Też pan chce? Niech pan żyje w wymyślonym świecie.
Normalny człowiek nie może postawić świata na głowie,
wywołać dwóch rewolucji i wciąż żyć.
Patrz na mnie, Jacson. Żyję.
- Naprawdę? - Tak.
Ma pan 60 lat. Starzec wygnany na koniec świata.
Walczy pan z największym politykiem wspomnieniami, których nikt nie przeczyta.
Bo to wspomnienia uciekiniera. Nie umie pan przyznać się do klęski.
Myśli pan, że wciąż dosiada konia? Jedzie tym swoim pociągiem?
- To śmieszne! - Czemu zatem tylko ja się śmieję?
Tra, la, la... Przez bitą godzinę.
Miałem dać to panu rano, ale...
Ale zabrałem cię na spacer. Rozumiem.
Kochany Leonie.
Jesteś człowiekiem czynu. Ja również.
Nie zostało nam dużo czasu, zwłaszcza tobie.
Oboje to wiemy.
Mam pieniądze. Nie widzę powodu, żeby tu zostawać.
Czemu takich dwoje samotników, w zasadzie trupów, ma się kryć?
Żyć w więzieniu tego życia.
Wyjedźmy i zacznijmy nowe.
Skończymy jak zwyczajni ludzie.
Nad morzem, w miłości i zbytku. Będę czekać w naszym barze.
Jeśli nie przyjdziesz, zrozumiem.
Przynajmniej się postaram.
Ale z tobą czy bez, jutro wyjeżdżam.
Twoja F.
Czemu pan wraca? Ona na pewno czeka.
Tak...
Widzisz, Jacson...
Jadąc z Fridą, przyznałbym,
że moje życie się skończyło i nic nie mogę już zrobić.
Do diabła, nie.
Do diabła, nie!
Zrozumiałeś?
Do diabła, nie!
FRONT POŁUDNIOWY, CARYCYN 1918
Lwie Dawidowiczu.
Towarzyszu. Gdybyście uprzedzili, przygotowalibyśmy się!
Każcie wyjść swoim ludziom.
- Dlaczego? - Porozmawiamy poufnie.
Woroszyłow, w walce też jesteście tacy szybcy?
Idźcie.
Nie poprosiłem, żebyście usiedli.
I ogarnijcie się
w obliczu przewodniczącego Rewolucyjnej Rady Wojennej.
Mam jedno pytanie. Dalej chcecie torpedować moje rozkazy?
Wykonuję te, które uważam za konieczne.
Zatem jesteście aresztowani. Wracacie do Moskwy.
Wokół moi ludzie. Zetrą was na proch.
Racja.
Zginiecie na miejscu.
Towarzyszu Trocki! Wypełniałem tylko rozkaz.
- Czyj? - Stalina.
- Stalina? - Tak.
Jesteście dowódcą frontu.
Stalin dowodzi tylko zaopatrzeniem.
Wypełniacie rozkazy kwatermistrza?
To bohater rewolucji! Członek Rady Komisarzy Ludowych!
Słyszałeś? Koba to teraz bohater rewolucji.
Przyprowadźcie mi tego bohatera.
A tego do aresztu.
- Można? - Tak.
Wchodźcie. Chwileczkę.
Radzę pogasić lampy, towarzyszu Trocki.
Bombardują nas z samolotów.
Co jeszcze mi doradzisz?
Siadaj, Koba.
Wiesz, że dzięki byłym carskim specjalistom wojskowym
nasza armia wreszcie zaczęła wygrywać?
Z wyjątkiem frontu,
którym dowodzi bohater rewolucji, kwatermistrz Koba.
Słuchasz?
Już wam mówiłem, towarzyszu.
Nie po to wywołaliśmy rewolucję,
żeby słuchać byłych carskich oficerów.
Do diabła, Koba! W ogóle się nie zmieniłeś!
Recydywista, drobny przestępca o psychice sklepikarza.
Nie znasz się ani na polityce, ani na wojsku. Dokąd się pchasz?
Nie tym tonem, towarzyszu Trocki.
Zwalniam ciebie i Woroszyłowa z funkcji.
Wracaj do Moskwy i nie plącz się pod nogami, bo rozdepczę.
Wiecie co, towarzyszu Trocki?
Macie rację. W Moskwie zdziałam więcej niż tu.
Opowiem wam tylko pewną bajkę.
Dawno temu na szczytach Kaukazu żył dumny orzeł.
W dole, na jeziorze, pływały dzikie kaczki.
Orzeł chciał jedną złapać i puścił się w dół.
Ale kaczka zanurkowała i orłu nic się nie dostało.
Zezłościł się nie na żarty.
Wzbił się w powietrze, wysoko, aż do słońca.
Złożył skrzydła i runął w dół jak kamień.
„Tym razem mi nie uciekniesz”, powiedział i też zanurkował.
Ale w wodzie zaczął się dusić. Omal się nie utopił.
A kaczka spokojnie machnęła skrzydłami i odleciała.
„Widzisz, orle.
Świetnie się czuję w twoim niebie,
a ty topisz się w moim jeziorze”.
Pouczająca bajka. Tylko że nie jestem orłem, lecz lwem.
A ja nie jestem kaczką.
Wiesz co, Koba? Też znam starą bajkę.
Pewnego razu szakal przyszedł do lwa.
I mówi: „Bijmy się”. Lew się uśmiechnął i odwrócił.
A szakal zagroził: „Powiem wszystkim, że lew się mnie przestraszył”.
Lew ziewnął i odparł:
„Niech myślą, że jestem tchórzem.
Przynajmniej nie będą gardzić mną za zabicie szakala”.
Mimo wszystko radzę zgasić lampy.
Nataszo, idź. Ja jeszcze trochę popracuję.
Nigdy nie pomyślałeś o tym...
jak to się wydarzy?
Nie. Nigdy.
Nie wierzę.
Jesteś za stary, żeby długo żyć.
I zbyt Trocki, żeby umrzeć w łóżku.
Myślisz o tym. Być może tylko o tym.
W każdym razie twój sposób uniknięcia odpowiedzialności
nie jest dla mnie.
To raczej przejaw słabości.
W moim przypadku być może tak.
Ale w twoim byłby to przejaw odwagi.
Śmiało.
Niczego innego się nie spodziewałem.
Jestem martwy. Tak jak wszystko, czym żyłeś, Trocki.
Tekst: Artur Wierzchowski